Gepubliceerd 27 oktober 2015
Hoewel ik persoonlijk helemaal niet van de herfst houd, word ik wel blij van de rijke keuze aan groenten in dit jaargetijde. Als de dagen koud en donker zijn, dan maakt een heerlijk stamppotje of verse herfstsalade voor mij weer veel goed. In de herfst liggen er namelijk weer verschillende soorten knollen, kolen en pompoenen in de schappen. Genoeg keuze om te variëren tussen de vele soorten.

4 redenen waarom deze herfstgroente een goede keuze zijn

1. Gewoon lekker
Met groente kun je alle kanten op: of je nu een wokschotel maakt of de groente pureert tot een soepje. Zo kom je met speels gemak aan je 200 gram groente per dag.

2. Goed voor je gezondheid
Groenten leveren weinig calorieën en veel voedingsstoffen. Ze zitten vol met vitamines en mineralen. Daardoor zijn ze goed voor het houden van een gezond gewicht. Door af te wisselen tussen de vele soorten, krijg je alle voedingsstoffen binnen die groenten te bieden hebben. Het verlaagt bovendien het risico op chronische ziekten.

3. Goed voor je portemonnee
Seizoensgroenten zijn vaak goedkoper dan groente die uit de kas of vanuit het buitenland moeten komen. Ook met een klein budget zijn ze goed te betalen. Kies daarom eens voor een goedkope groente, die je niet vaak eet.

4. Goed voor het milieu
Het transport van groente en fruit zorgt voor CO2-uitstoot. Daarom zijn ingevlogen groenten minder duurzaam dan groenten uit eigen land. Groenten die buiten groeien zijn daarnaast minder milieubelastend dan kasgroenten. Kies daarom regelmatig voor streekproducten en uit de volle grond. Oftewel, groenten van dichtbij en die buiten worden gekweekt. Bekijk daarvoor de Groente- en Fruitkalender van Milieu Centraal.

Deze herfstgroenten zijn nu op hun best

1. Paddenstoelen
Champignons, oesterzwammen, eekhoorntjesbrood, morieljes, cantharellen en shiitake: voor liefhebbers van allerhande paddenstoelen is de herfst een droom. Hoewel veel soorten gekweekt worden, waardoor ze het hele jaar te koop zijn, vind je dit seizoen een veel grotere verscheidenheid. Lagere temperaturen en een vochtige ondergrond bieden paddenstoelen de ideale groeiomstandigheden. Ook seizoensgebonden ‘wilde’ paddenstoelen, die niet gekweekt kunnen worden, vind je dezer dagen in de supermarkt.

Paddenstoelen zijn rijk aan vezels en eiwitten en bevatten amper calorieën. Ze zijn gezond, mits je één stelregel in acht neemt: eet paddenstoelen niet rauw. Ze kunnen schadelijke stoffen bevatten, die onschadelijk gemaakt worden door verhitting. Rauwe champignons bevatten mogelijk ook bacteriën, omdat ze gekweekt worden op een basis van mest.

Gerechten tip: ook lekker voor kinderen, pannenkoekjes met eekhoorntjesbrood van ElleEten

2. Pompoen
De eerste pompoenen werden al eind augustus geoogst. Toch is de herfst hét pompoenseizoen bij uitstek. Sommige soorten, zoals de flespompoen, zijn nu pas op hun best. En of je hem nu het liefst verwerkt in een soep, een chutney of een stoofgerecht, de pompoen is bijzonder heilzaam.

Niet alleen is de groente een vitaminebom (A, B, C en E), pompoen is dankzij de vele antioxidanten ook een natuurlijke ontstekingsremmer. Bovendien bevat de groente veel omega 3-vetzuren, die de hersenfuncties bevorderen en helpen beschermen tegen ontsteking en hart- en vaatziekten.

Gerechten tip: heerlijk pompoenstoofpotje van Jamie

3. Spruiten
Veel kinderen halen er vaak hun neus voor op, maar een spruitjesschotel is tijdens deze koude dagen zo ontzettend lekker. Je kan de spruitjes verwerken in stoofpotjes, maar ze zijn ook heerlijk met kastanjes of walnoten.

Een extra reden om jouw kinderen over de streep te trekken, is dat spruitjes supergezond zijn. Ze bevorderen de groei van jouw kind (vitamine A), zijn goed voor hun weerstand (vitamine C) en zitten boordevol vezels, wat snel een verzadigd gevoel geeft. Wanneer je de spruitjes verwerkt in een stamppot, ovenschotel of pastaschotel heb je grote kans, dat jouw kinderen ze nu wel lekker vinden!

Gerechten tip: spruitjesstamppot van Okoko

4. Andijvie
Andijvie is al vanaf april beschikbaar, maar dit seizoen maakt de krulvariant plaats voor de gewone soort. Heelbladige andijvie heeft een grote kop met groene bladeren en een geel hart, dat je kan gebruiken in salades. De bladeren kan je gekookt of rauw eten of verwerken in een stamppot. De groente is verwant met witlof en heeft een licht bittere smaak.

Andijvie is een van de meest caloriearme groentesoorten: 100 gram verse andijvie bevatten slechts 10 kcal, en tegelijk 8 procent van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vezels. Daardoor, zo hebben studies uitgewezen, kan de groente helpen de bloedsuiker te verlagen en de slechte cholesterol te verlagen bij mensen met diabetes en obesitas.

Daarnaast is andijvie gezond voor lever en nieren en bevatten de bladeren chlorofyl, een stof die mede zorgt voor de aanmaak van rode bloedlichaampjes. Vooral de buitenste bladeren zijn rijk aan vitamine A, C, calcium, zink, ijzer en vezels.

gerechten tip: stamppot andijvie met zoete aardappel van Brenda Kookt

5. Rode kool
Hoewel kolen – dankzij de teelt van diverse rassen – zowat het hele jaar beschikbaar zijn, worden ze nog altijd vaak beschouwd als winterkost. Rode kool wordt traditioneel gestoofd met laurier of tijm, kruidnagel of kaneel en stukjes appel.

Heb je last van een herfstdip, dan kan je jouw toevlucht zoeken tot deze groente. Rode kool is rijk aan vezels, calcium en ijzer, die u van de nodige energie voorzien. Ze is bovendien een goede bron van vitaminen: vitaminen A en C versterken het immuunsysteem, vitamine B helpt bij de omzetting van koolhydraten in energie.

Gerechten tip: rode koolsalade met appel en walnoot van KeukenLiefde

6. Witlof
Witlof is een groente waar je heel veel lekkere gerechten en salades mee kunt maken. Een goede zaak voor onze gezondheid, want de groente heeft weldadige effecten voor het lichaam. De probiotische stoffen in witlof stimuleren het spijsverteringsstelsel. De groente is vezelrijk, waardoor voedingsstoffen beter worden opgenomen en helpt de lever te ontgiften.

Gerechten tip: vegetarische witlofschotel van AH

7. Pastinaak
In de achttiende eeuw was pastinaak enorm populair, maar later werd de knol vervangen door wortelen en aardappelen. Als zogenaamde ‘vergeten groente’ doet pastinaak nu weer zijn intrede in de modale huiskeuken. En geen beter seizoen om de groente te herontdekken dan de herfst.

De vlezige, aromatische, zoete wortels kunnen verwerkt worden in soepen, sauzen, salades, stamppotten en stoofpotjes, of gewoon als warme groente worden bereid. Pastinaak is rijk aan eiwitten, vitamine C, calcium en ijzer.

Daarnaast bevat de groente inuline, een plantenvezel die dezelfde effecten heeft als insuline. De vezels zijn oplosbaar in water en kunnen andere koolhydraten vasthouden. Daardoor wordt voedsel trager verteerd, en blijft de bloedsuikerspiegel stabieler. Voor diabetici is pastinaak dus zeer geschikt, al moet de groente dan wel rauw gegeten worden. Na het koken wordt inuline namelijk omgezet in fructose.

Gerechten tip: stamppotje met pastinaak en zoete aardappelen van LeukeGerechten

8. Kastanjes
Het najaar is hét seizoen waarin je kunt genieten van kastanjes. Alleen de tamme kastanjes kun je eten. De bomen die eetbare kastanjes dragen, hebben langwerpige, getande bladeren. Tamme kastanjes hebben een bolster met veel, lange, fijne stekeltjes, zoals een egel. In de bolster zitten soms wel drie noten. Deze eetbare kastanjes zijn niet helemaal rond, maar hebben een platte kant en een puntje met een wit pluimpje.

Kastanjes zijn een stuk minder vet dan andere noten. Er zitten wel de nodige koolhydraten, vezels en eiwit in. Ze bevatten vitamines uit de B-groep, vitamine E, kalium, foliumzuur en zink. Een portie van 100 gram kastanjes levert zo’n 185 kilocalorieën.

Gerechten tip: tajine van kastanjes, spruitjes en kikkererwten van ElleEten

9. Prei
Voor een flinke dosis gezonde voedingsstoffen wordt het sterk aangeraden om prei te eten. Deze gezonde groentesoort zit vol vitaminen, is een goede bron van mineralen en bevat veel fytonutriënten. Dit stofje is goed voor de bloedvaten. Daarbij is prei een zeer geschikte toevoeging aan je maaltijd!

Gerechten tip: Preirisotto van AH

10. Koolraap
In oorlogstijden was de koolraap in de meeste gezinnen een vaste waarde, maar nu is hij minder gekend en bemind. Toch is de koolraap van oktober tot maart makkelijk verkrijgbaar, en kan je hem heerlijk klaarmaken. Je kan de groente rauw verwerken in salades, stoven, stomen of pureren. De koolraap is vooral lekker in combinatie met verse kruiden of curry. De groente is rijk aan vitamine C, kalium en ijzer.

Gerechten tip: Tagliatella met gestoofde koolraap en kip van 24Kitchen

Eet smakelijk!